Kategoria: Dodatki

Wigilijny kompot z suszu

Wigilijny kompot z suszu to jeden z najbardziej charakterystycznych smaków świąt. Pachnie suszonymi owocami, cytrusami i korzennymi przyprawami. Jest rozgrzewający, lekko słodki i przyjemnie kwaskowy dzięki dodatku cytryny i pomarańczy. Najlepszy jest przygotowany dzień wcześniej – wtedy wszystkie smaki idealnie się łączą. To klasyczny, domowy kompot, który świetnie dopełnia wigilijną kolację i pomaga „zrównoważyć” cięższe potrawy.

Składniki

  • 150 g suszonych jabłek
  • 150 g suszonych gruszek
  • 150 g suszonych śliwek
  • 150 g suszonych moreli
  • 4 litry wody
  • 6 łyżek cukru (lub do smaku)
  • 2 laski cynamonu
  • kilka goździków
  • 1 gwiazdka anyżu
  • szczypta mielonego kardamonu
  • sok z 1 cytryny
  • 2 pomarańcze
  • 3 mandarynki
  • 2 łyżki miodu

Wykonanie

Suszone owoce dokładnie opłucz pod bieżącą wodą. Jeśli są bardzo suche, możesz je namoczyć w dużym garnku kilka godzin w letniej wodzie a najlepiej całą noc.

Kompot zagotuj zmniejsz ogień i gotuj na małym ogniu przez około 30–40 minut.


Dodaj laski cynamonu, goździki, anyż oraz kardamon. Gotuj kolejne 10 minut, aby przyprawy oddały aromat.

omarańcze i mandarynki dokładnie umyj. Jedną pomarańczę pokrój w plastry, z drugiej wyciśnij sok. Mandarynki obierz i podziel na cząstki. Dodaj wszystko do garnka.

Dodaj cukier i gotuj jeszcze 5 minut. Zdejmij garnek z ognia, dodaj miód oraz sok z cytryny. Wymieszaj.

Odstaw kompot do całkowitego wystudzenia. Przed podaniem wyjmij przyprawy korzenne.


Wskazówki

Jeśli kompot jest zbyt intensywny, można go lekko rozcieńczyć przegotowaną wodą.

Najlepszy na drugi dzień – kompot z suszu najlepiej smakuje po kilku godzinach lub następnego dnia.

Miód dodawaj zawsze po zdjęciu z ognia, aby zachował swój smak i właściwości.

Jeśli lubisz intensywnie cytrusowy aromat, możesz dodać odrobinę startej skórki z pomarańczy (tylko sparzonej).

Przyprawy korzenne warto wyjąć po gotowaniu – kompot nie będzie gorzki.

Tatar ze śledzia

Ten tatar ze śledzia to szybka i bardzo efektowna przekąska, idealna na święta, spotkania rodzinne albo kolację na zimno. Jest lekko słodko-kwaśny, aromatyczny i przyjemnie chrupiący dzięki ogórkom, jabłku i cebuli. Musztarda francuska oraz miód świetnie podkręcają smak śledzia, a koperek dodaje świeżości. Całość robi się dosłownie w kilkanaście minut, a smakuje jak z dobrej restauracji.

Składniki

Tatar:

  • 5 płatów śledziowych w oleju
  • 6 pieczarek konserwowych
  • 1 czerwona cebula
  • 3 ogórki kiszone
  • 1 jabłko
  • sól i pieprz do smaku

Dodatkowo:

  • pęczek koperku
  • 2 łyżki musztardy francuskiej
  • 1 łyżka miodu
  • 1 łyżka soku z cytryny

Wykonanie

Śledzie wyjmij z oleju, jeśli trzeba delikatnie osusz ręcznikiem papierowym i pokrój w drobną kostkę.

Pieczarki, ogórki kiszone oraz jabłko również pokrój w drobną kostkę. Jabłko możesz wcześniej obrać lub zostawić ze skórką – według uznania.

Czerwoną cebulę obierz i bardzo drobno posiekaj. Jeśli jest ostra, możesz ją na chwilę zalać zimną wodą i odcedzić.


Wszystkie pokrojone składniki przełóż do miski.

Dodaj musztardę francuską, miód oraz sok z cytryny.


Dopraw do smaku solą i świeżo mielonym pieprzem.


Na koniec dodaj drobno posiekany koperek i jeszcze raz delikatnie wymieszaj.


Przed podaniem warto schłodzić tatar w lodówce przez 20–30 minut, aby smaki się przegryzły.



Wskazówki

Gotowy tatar najlepiej zjeść w ciągu 24 godzin i przechowywać w lodówce w szczelnym pojemniku.

Jeśli śledzie są bardzo słone, możesz je wcześniej wymoczyć 30 minut w zimnej wodzie lub mleku.

Jabłko najlepiej sprawdzi się lekko kwaśne, np. szara reneta lub ligol.

Tatar świetnie smakuje podany na grzankach, pumperniklu albo kromce chleba na zakwasie.

Jeśli lubisz bardziej wyrazisty smak, dodaj odrobinę oleju ze śledzi lub łyżkę majonezu.

Wigilijny farsz do pierogów

Klasyczny wigilijny farsz do pierogów z kapustą kiszoną i suszonymi borowikami to smak, który kojarzy się z ciepłem świątecznego stołu. Aromat grzybów, delikatnie podsmażona cebulka i miękka, dobrze odciśnięta kapusta tworzą połączenie, które zawsze się udaje. Farsz jest prosty, ale wyjątkowo pachnący i głęboki w smaku — idealny do tradycyjnych pierogów podawanych z masłem lub okrasą z cebulki. Najlepszy, gdy „przegryzie się” kilka godzin przed lepieniem.

Składniki

  • 600 g kapusty kiszonej
  • 80 g suszonych borowików
  • 2 cebule
  • 2 łyżki masła klarowanego
  • sól i pieprz do smaku

Wykonanie

Borowiki opukaj, zalej wodą i zostaw na całą noc. Następnego dnia ugotuj. Odcedz i zostaw do wystygnięcia. Kapustę kiszoną opłucz odciśnij i ugotuj. Odcedz. Cebulę obierz i pokrój w kostkę, podsmaż na maśle. Kapustę, borowiki i cebulę zmiel w maszynce. Wymieszaj dokładnie , wszystko razem podsmaż i dopraw solą i pieprzem.


Przygotowany farsz możesz wykorzystać do zrobienia pierogów, idealnie nadaje się również do nadzienia wigilijnych krokietów czy pieczonych pierogów.


Wskazówki

Idealny farsz powinien być lekko pikantny — nie bój się pieprzu.

Najsmaczniejszy farsz to taki, w którym proporcje kapusty i grzybów są dobrze zbalansowane. Borowiki dodają głębokiego aromatu — nie warto ich zastępować.

Jeśli farsz wydaje się zbyt suchy, dolej łyżkę–dwie wywaru z grzybów.

Farsz można zmielić w maszynce lub zostawić bardziej „domowy”, tylko drobno posiekany.

Aby pierogi nie pękały, farsz musi być całkowicie zimny przed lepieniem.

Tradycyjny farsz do uszek

Tradycyjny farsz do uszek przygotowany z aromatycznych suszonych grzybów i podsmażonej na maśle cebulki to klasyka, która zawsze się sprawdza. Prostota składników sprawia, że smak jest głęboki, naturalny i dokładnie taki, jaki pamiętamy z rodzinnych Wigilii. Farsz jest delikatny, ale wyrazisty, miękki i idealnie nadaje się do lepienia uszek. Najlepszy przygotowany wcześniej, żeby wszystkie aromaty mogły się połączyć. Świetny zarówno do uszek wigilijnych, jak i pierogów z grzybami.

Składniki

  • 60 g suszonych grzybów (najlepiej mieszanka borowików i podgrzybków)
  • 2 cebule
  • 1–2 łyżki oleju
  • 1 łyżka masła
  • sól i pieprz do smaku

Wykonanie

Grzyby suszone przepłucz na sicie, aby pozbyć się pyłu. Zalej je gorącą wodą i odstaw na minimum 2–3 godziny, a najlepiej na całą noc. Po namoczeniu gotuj je w tej samej wodzie przez ok. 20–25 minut, aż będą miękkie. Odcedź (koniecznie zachowaj wywar – przyda się np. do barszczu.)

Cebule obierz i drobno posiekaj. Na patelni rozgrzej olej, dodaj cebulę i smaż na średnim ogniu, aż będzie szklista. Dorzuć łyżkę masła i smaż jeszcze chwilę, aż cebula delikatnie się przyrumieni.


Cebulę i grzyby zmiel w maszynce lub bardzo drobno posiekaj. Podsmaż jeszcze wszystko razem około 5 minut ,dopraw solą i świeżo mielonym pieprzem – farsz powinien być wyrazisty.Odstaw do całkowitego wystudzenia. Najlepiej farsz przygotować kilka godzin wcześniej – po schłodzeniu łatwiej się nim nadziewa.


Wskazówki

Farsz do uszek musi być dobrze doprawiony – połączony z delikatnym ciastem i barszczem traci nieco intensywności, więc nie bój się pieprzu.

Grzyby suszone są kluczowe – to od nich zależy aromat farszu. Im lepsza jakość, tym smaczniejsze uszka.

Jeśli farsz jest zbyt suchy, dodaj 1–2 łyżki wywaru z grzybów.

Jeśli masz czas, przemiel farsz w maszynce – będzie idealnie jednorodny i łatwy do lepienia.

Elastyczne ciasto na pierogi i uszka

To ciasto na pierogi jest wyjątkowo miękkie, elastyczne i łatwe do wałkowania, dzięki czemu świetnie sprawdza się zarówno do pierogów ruskich, jak i z dowolnym innym farszem. Gorąca woda parzy część mąki, co sprawia, że ciasto staje się delikatniejsze i bardziej plastyczne, a dodatek oleju zapobiega jego wysychaniu oraz pękaniu podczas lepienia. Po krótkim odpoczynku ciasto staje się gładkie, sprężyste i bardzo przyjemne w obróbce. Idealne dla osób, które chcą przygotować pierogi szybko, bezproblemowo i z pewnym efektem – miękkie, elastyczne i idealnie trzymające farsz.

Składniki

  • 1 kg mąki pszennej (typ 450–500)
  • 3–4 łyżki oleju
  • 1 łyżeczka soli
  • ok. 500 ml gorącej, ale nie wrzącej wody (ok. 70–80°C)

Wykonanie

Na stolnicę wsyp mąkę i sól, wymieszaj ze sobą. Dodaj 3–4 łyżki oleju (to on nada ciastu elastyczność i zapobiega wysuszaniu.)

Stopniowo wlewaj gorącą wodę i mieszaj ciasto łyżką lub drewnianą szpatułką. Woda powinna być gorąca, ale nie wrząca – dzięki temu ciasto będzie miękkie i plastyczne.

Gdy masa zacznie się łączyć, wyrabiaj 8–10 minut, aż będzie gładka, sprężysta i jednolita.

Przykryj ciasto miską lub folią spożywczą i odstaw na 20–30 minut. To bardzo ważny etap – gluten odpocznie, a ciasto stanie się jeszcze bardziej elastyczne.

Odcinaj po kawałku, wałkuj cienko i wycinaj kółka. Resztę ciasta trzymaj przykrytą, aby nie wysychało.


Następnie nakładaj farsz i zlepiaj pierogi czy uszka.


Wskazówki

Najlepsza jest mąka tortowa lub uniwersalna (typ 450–500).

Gorącą wodą sprawia, że: ciasto jest łatwiejsze w wałkowaniu, pierogi są miękkie po ugotowaniu.

Dzięki kilku łyżkom oleju ciasto nie pęka, a pierogi łatwiej się lepią.

Ciasto musi odpocząć minimum 20 minut.

Ciasto szybko obsycha dlatego trzymaj go zawsze pod przykryciem.

Zakwas z czerwonych buraków

Domowy zakwas z buraków to podstawa pysznego barszczu, ale też naturalny probiotyk, który wspiera odporność i trawienie. Smakuje delikatnie, ma piękny kolor i aromat dzięki dodatkowi czosnku oraz przypraw. Przepis jest bardzo łatwy — wystarczy dobre ułożenie składników i cierpliwość, bo zakwas potrzebuje kilku dni, by nabrać mocy.

Składniki

  • 1,5 kg czerwonych buraków
  • ½ główki czosnku (obrane ząbki, lekko zmiażdżone)
  • 4–5 liści laurowych
  • 1 płaska łyżka ziela angielskiego
  • 1 płaska łyżeczka pieprzu ziarnistego
  • 1,5 łyżki soli (najlepiej niejodowanej)
  • 1,5 litra wody (przegotowanej, ostudzonej)

Wykonanie

Buraki dokładnie umyj i obierz. Pokrój je w plastry lub większe kawałki.


Przyprawy przed dodaniem warto wrzucić na chwilę na suchą, gorącą patelnię i podprażyć 1–2 minuty — dzięki temu uwolnią więcej aromatu i zakwas będzie jeszcze smaczniejszy.


W dużym, czystym słoju lub kamionce ułóż warstwami buraki, czosnek i wszystkie przyprawy.


W garnku zagotuj wodę z solą zostaw do ostygnięcia. Zalej buraki solanką, tak aby były całkowicie przykryte.(Jeśli coś wypływa — dociśnij małym talerzykiem, ciężarkiem lub połówką buraka.


Słój przykryj gazą, nakrętką lub lnianą ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce, bez bezpośredniego słońca. Pozostaw na 7-10 dni. Codziennie zajrzyj — jeśli pojawi się piana, delikatnie ją zbierz łyżką.


Gdy zakwas będzie już intensywnie czerwony i aromatyczny, przecedź go do butelek lub słoików i przechowuj w lodówce.


Wskazówki

Z buraków pozostałych po zakwasie zrobisz świetną sałatkę z czosnkiem i cebulką, albo dodasz je do barszczu.

Sól niejodowana jest ważna — zakwas lepiej pracuje i nie gorzknieje.

Zakwas najlepiej udaje się, gdy stoi w temperaturze ok. 20–22°C.

Jeśli masz w domu kawałek skórki razowego chleba (najlepiej własny, nie sklepowy), możesz dodać go pierwszego dnia. Przyspieszy fermentację — ale trzeba go wyjąć po 24 godzinach.

Buraki muszą być cały czas przykryte wodą, inaczej mogą zapleśnieć.

Najlepszy smak ma zakwas z buraków nie najdrobniejszych – wybieraj średniej wielkości, jędrne i ciemne.

Zakwas po przelaniu do lodówki staje się stabilny i można go przechowywać nawet 2–3 tygodnie.

Śledzie w śmietanie

Delikatne, kremowe i idealnie doprawione śledzie w śmietanie to jedno z tych dań, które zawsze smakują wyśmienicie – czy to na święta, czy na zwykłą kolację. Przepis jest prosty, a efekt zawsze zachwyca.

Składniki

Śledzie

  • płaty śledziowe typu matias około 1kg
  • 5-6 cebul
  • 5-6 łyżek majonezu
  • ok. 200 ml śmietany 18%( może być więcej)
  • mleko

Zalewa do śledzi

  • 2 szklanki wody
  • 1 szklanka octu
  • 2 liście laurowe
  • 1 łyżeczka gorczycy
  • kilka ziaren pieprzu
  • 3 łyżeczki cukru

Wykonanie

Płaty śledziowe opłucz pod zimną wodą. Jeśli są bardzo słone, namocz je najpierw w zimnej wodzie a następnie w mleku przez 1–2 godziny.


W garnku zagotuj wodę z octem. Dodaj liście laurowe, gorczycę, ziarna pieprzu i cukier. Gotuj 2–3 minuty, aż cukier się rozpuści. Odstaw do całkowitego wystudzenia.


Śledzie po wymoczeniu zalej zimną zalewą, odstaw na minimum 2–3 godziny (najlepiej na całą noc).


Cebulę obierz i pokrój w drobne paski, następnie sparz ją wrzątkiem i odsącz.


W misce wymieszaj śmietanę, majonez na kremowy sos.


Wyjmij śledzie z zalewy i osusz. Cebulę odciśnij w razie potrzeby.


W salaterce układaj warstwowo sos, śledzie i cebulę i tak do wyczerpania zapasu lub przełóż cebule, śledzie i sos do dużej miski i dokładnie wymieszaj do połączenia składników. Wstaw do lodówki najlepiej na całą noc.


Wskazówki

Do dekoracji świetnie pasuje świeży koperek, pietruszka lub kilka plasterków jabłka.

Śledzie najlepiej smakują następnego dnia – przegryzione są dużo delikatniejsze.

Jeśli lubisz, dorzuć pół tartego jabłka – doda lekkości i odświeży smak.

Cebulę możesz wymoczyć w wodzie z odrobiną cytryny, żeby była łagodniejsza.

Buraczki na ciepło

Buraczki na ciepło to jeden z tych dodatków, które smakują każdemu i pasują niemal do każdego obiadu – od kotletów, przez gulasz, aż po rybę. Są delikatnie słodkie, lekko kwaskowe i pięknie pachną masłem oraz podsmażoną cebulką. Przygotujesz je w kilka minut, zwłaszcza jeśli masz już ugotowane lub upieczone buraczki. To prosty, niezawodny przepis – dokładnie taki, jak lubię najbardziej.

Składniki

  • 3–4 czerwone buraczki (ugotowane lub pieczone, wystudzone)
  • 1 łyżka masła
  • 1 mała cebula
  • 1 ząbek czosnku
  • 1 łyżeczka mąki pszennej
  • sól i pieprz do smaku
  • 1–2 łyżeczki soku z cytryny
  • opcjonalnie: 1–2 łyżki śmietany 12% lub 18% (dla wersji kremowej)

Wykonanie


Ugotowane lub upieczone buraczki obierz i zetrzyj na drobnych oczkach tarki. Jeśli puszczą dużo soku, możesz odlać jego nadmiar – dzięki temu łatwiej będzie zagęścić całość.


Na patelni rozpuść masło. Dodaj drobno posiekaną cebulę i smaż na małym ogniu do momentu, aż zmięknie i lekko się zeszkli. Do cebuli dodaj przeciśnięty ząbek czosnku. Wymieszaj i smaż tylko chwilę. Następnie wsyp mąkę i smaż około 20–30 sekund, aż połączy się z masłem i cebulką.


Wrzuć na patelnię starte buraki. Wymieszaj dokładnie i smaż 3–5 minut, aż całość się podgrzeje, a buraczki staną się miękkie i aromatyczne.


Posól, popieprz i dopraw sokiem z cytryny – zacznij od 1 łyżeczki i stopniowo dodawaj więcej, jeśli lubisz bardziej kwaskowe buraczki.


Jeśli chcesz, aby buraczki były bardziej delikatne i jedwabiste, zdejmij patelnię z ognia i dodaj łyżkę lub dwie śmietany. Dokładnie wymieszaj.


Wskazówki

Jeśli lubisz bardziej maślane nuty, dodaj pod koniec jeszcze pół łyżeczki masła.

Buraczki pieczone są słodsze i bardziej aromatyczne – jeśli masz czas, polecam tę wersję.

Jeśli masa wydaje się zbyt gęsta, możesz dodać 2–3 łyżki wody lub mleka.

Sok z cytryny możesz zamienić na odrobinę octu jabłkowego.

Danie świetnie smakuje na drugi dzień – po odgrzaniu buraczki są jeszcze lepsze.

Babeczki pizzowe

Babeczki pizzowe to miękkie, aromatyczne mini-muffinki o smaku klasycznej pizzy. Są szybkie w przygotowaniu, świetnie smakują zarówno na ciepło, jak i na zimno, a do tego można je dowolnie modyfikować ulubionymi dodatkami. Idealne do lunchboxa, na wycieczkę lub jako przekąska na domówkę.

Składniki

  • 2 szklanki mąki
  • 2 łyżeczki proszku do pieczenia
  • 1/2 łyżeczki oregano
  • 1 łyżeczka suszonej bazylii
  • 1/2 łyżeczki przyprawy do pizzy
  • 1 płaska łyżeczka soli
  • 1/2 szklanki mleka
  • 1/2 szklanki oleju
  • 2 jajka
  • 150 g sera mozzarella (starta)
  • 150 g salami (pokrojone w kostkę)
  • kilka pomidorków koktajlowych (pokrojonych)
  • 4–5 podsmażonych pieczarek (pokrojonych)

Wykonanie

W dużej misce wymieszaj:

  • mąkę,
  • proszek do pieczenia,
  • oregano,
  • bazylię,
  • przyprawę do pizzy,
  • sól.


W osobnej misce roztrzep jajka, dodaj mleko i olej. Wymieszaj na jednolitą masę.


Przelej mokre składniki do suchych. Wymieszaj łyżką tylko do połączenia (masa może być lekko grudkowata – to normalne).


Do masy wsyp:

  • pokrojone pomidorki.
  • startą mozzarellę,
  • salami,
  • pieczarki,


Wymieszaj delikatnie.


Foremkę na muffinki wyłóż papilotkami. Nakładaj ciasto do 3/4 wysokości.
Wierzch posyp jeszcze mozzarellą i salami.


Piecz około 25 min w tem.180 st. aż będą złociste.


Po upieczeniu wyjmij i lekko przestudź.


Wskazówki

Nie mieszaj zbyt długo ciasta – aby babeczki były miękkie i puszyste.

Dodatki możesz zmieniać: szynka, kukurydza, oliwki, papryka – też świetnie pasują.

Jeśli chcesz bardziej „pizzowy” efekt, przed pieczeniem nałóż łyżeczkę sosu pomidorowego na wierzch każdej babeczki.

Babeczki najlepiej smakują świeże, ale można je przechowywać w lodówce nawet 2–3 dni.

Nadają się również do mrożenia – po rozmrożeniu podgrzej je 3–5 min w piekarniku lub airfryerze.

Zimowa herbatka

Kiedy za oknem zimno, a w domu marzy się o czymś pachnącym, przytulnym i rozgrzewającym, ta zimowa herbatka sprawdza się idealnie. Pełna aromatycznych przypraw, cytrusów i owoców — robi klimat sama w sobie. Pachnie tak, że od razu robi się milej.

Składniki

  • czarna herbata (2–3 torebki lub 2 łyżeczki liściastej)
  • 1 litr wrzącej wody
  • 2 plastry pomarańczy
  • 2 plastry cytryny
  • 1 laska cynamonu
  • 10 żurawin (świeżych lub mrożonych)
  • 5 plastrów imbiru
  • 3 plastry gruszki
  • 2 gwiazdki anyżu
  • 6 goździków
  • 2 gałązki rozmarynu
  • sok malinowy – do smaku
  • miód – do smaku

Wykonanie


Do dzbanka włóż herbatę.


Następnie dodaj pozostałe składniki


Całość zalej wrzącą wodą.


Całość zaparzaj ok. 5–10 minut, żeby wszystkie smaki pięknie się połączyły.


Dopraw sokiem malinowym (1–3 łyżki, według upodobań).


Na koniec dosłódź miodem, najlepiej gdy napój trochę przestygnie — żeby miód nie stracił swoich właściwości.


Podawaj gorącą, z kawałkiem pomarańczy lub gałązką rozmarynu.


Wskazówki

Jeśli ma być bardziej „świątecznie”, dodaj kapkę soku pomarańczowego.

Jeśli lubisz bardziej wyrazisty aromat, dorzuć jeszcze parę ziaren kardamonu – pasuje perfekcyjnie.

Zamiast czarnej herbaty możesz użyć herbaty rooibos, jeśli chcesz wersję bezkofeinową.

Żurawinę można lekko rozgnieść łyżką — napar będzie bardziej owocowy i lekko kwaskowy.

Herbatkę można przygotować wcześniej i trzymać w lodówce — po podgrzaniu smakuje tak samo pysznie.